Kesin Kanıt Yok — Ancak Soru Hâlâ Açık
Gebelikte kullanılan parasetamolün (asetaminofen) otizm riskini artırabileceğine dair iddialar, bilim dünyasında büyük bir tartışma başlattı.
Kimi araştırmacılar bu olasılığın göz ardı edilmemesi gerektiğini savunurken, diğerleri eldeki verilerin nedensellik kurmak için yetersiz olduğunu belirtiyor.
İddiaların Kaynağı
Tartışmanın fitilini, ABD başkanı Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar ateşledi. Trump, “hamilelikte Tylenol kullanımının otizm riskini artırabileceğini” öne sürdü. Ardından Robert F. Kennedy Jr. da benzer açıklamalarda bulunarak bu konuda yeni araştırmalar yapılması gerektiğini savundu. Bu iddialar, kısa sürede sağlık otoritelerinin ve bilim insanlarının gündemine taşındı.
Bilim Ne Söylüyor?
Bilimsel literatürde şu anda net bir yanıt yok.
Bazı çalışmalar olası bir bağlantıdan bahsederken, bazıları bu bağlantının istatistiksel tesadüf veya karıştırıcı faktörlerden kaynaklandığını öne sürüyor.
Bağlantı Olduğunu Öne Süren Çalışmalar
-
Mount Sinai Üniversitesi (ABD), 46 araştırmayı değerlendirdiği analizinde, anne karnında uzun süreli parasetamol maruziyetinin otizm ve dikkat eksikliği bozukluğu (ADHD) riskini artırabileceğini bildirdi.
-
Harvard Halk Sağlığı Okulu, bazı gözlemsel verilerde benzer sonuçlar bulunduğunu ancak neden-sonuç ilişkisinin ispatlanmadığını vurguladı.
-
Bazı biyolojik modeller, parasetamolün metaboliti NAPQI’nin fetusta oksidatif stres ve mitokondriyal etkiler oluşturabileceğini ileri sürüyor.
Bağlantıyı Reddeden veya Sorgulayan Görüşler
-
İsveç’te 2,4 milyon doğumu kapsayan bir popülasyon çalışması, genetik ve çevresel etkenler kontrol edildiğinde artmış risk bulmadı.
-
Amerikan Obstetriks ve Jinekoloji Koleji (ACOG), mevcut kanıtların parasetamolün gebelikte “uygun doz ve sürelerde kullanıldığında güvenli” olduğunu desteklediğini açıkladı.
-
Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), verilerin çelişkili olduğunu, bu nedenle “kesin bir yargıya varmak için erken” olduğunu belirtti.
Gebelikte Ne Yapmalı?
Uzmanlar, hamile kadınların ilaç kullanımında doktor önerisini esas almaları gerektiği konusunda hemfikir.
Parasetamol, birçok rehberde kısa süreli ve doktor kontrolünde kullanıldığında “görece güvenli” kabul ediliyor. Ancak gereksiz, uzun süreli veya yüksek doz kullanımlar önerilmiyor.
EN
Paracetamol and Autism: The Scientific World Is Divided
No Conclusive Evidence — But the Question Remains Open
Claims that the use of paracetamol (acetaminophen) during pregnancy may increase the risk of autism have sparked a major debate in the scientific community.
Some researchers argue that this possibility should not be dismissed, while others say that the existing data are insufficient to establish causality.
Source of the Claims
The controversy was ignited by statements from former U.S. President Donald Trump, who suggested that “using Tylenol during pregnancy could raise the risk of autism.”
Shortly after, Robert F. Kennedy Jr. made similar remarks, calling for more research on the topic.
These claims quickly caught the attention of global health authorities and scientists.
What Does the Science Say?
So far, there is no clear answer in the scientific literature.
Some studies suggest a potential link, while others argue that the observed correlations may be the result of statistical coincidence or confounding factors.
Studies Suggesting a Possible Link
-
Researchers at Mount Sinai University (USA) analyzed 46 studies and reported that prolonged prenatal exposure to paracetamol may be associated with a higher risk of autism and attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD).
-
Harvard T.H. Chan School of Public Health also noted similar patterns in some observational data but emphasized that a cause-and-effect relationship has not been proven.
-
Some biological models propose that paracetamol’s metabolite, NAPQI, could cause oxidative stress and mitochondrial effects in the developing fetus.
Studies and Opinions That Reject or Question the Link
-
A large population-based study in Sweden, covering 2.4 million births, found no increased risk when controlling for genetic and environmental factors.
-
The American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) stated that current evidence supports the safety of paracetamol in pregnancy when used at appropriate doses and durations.
-
Both the European Medicines Agency (EMA) and the World Health Organization (WHO) noted that the data are inconsistent and that it is therefore “too early to draw firm conclusions.”
What Should Pregnant Women Do?
Experts agree that pregnant women should always consult their doctors before taking any medication.
Paracetamol is considered “relatively safe” in most guidelines when used short-term and under medical supervision.
However, unnecessary, prolonged, or high-dose use is not recommended.
